Homenaxe ao Che Guevara

Na profundidade

das buracas sonoras

das illas Sisargas, Ons

e Onceta

iremos berrar

pra que o noso vigor

resoe no profundo

do mundo e na raíz dos penedos

do mundo

e no corazón dos castiñeiros

do mundo

e na raíz do corazón dos homes, compañeiros

do mundo.

Porque queremos dicir máis de catro verdades

Relativas á nosa clase.

Sómo-los campesiños de Galicia.

Tiñámo-la condición celulada

do mel;

agrupabámonos en capas concéntricas

arredor do lume;

arrabuñabamos unha patria

escura e frondosa;

viviamos arrepiados, concentrados, amantiños,

presididos polo caldo de unto;

deixabamos, atrás nosa, nas encrucilladas do tempo,

unha procesión fría de avós enguruñados,

de boroa;

os nosos ollos verdeaban e empardecían

segundo as chuvias;

os marcos partían as nosas terras e os nosos corazóns

comunais de seu;

as leis inimigas e o ferro exterior,

inimigo,

exterior,

torpe coma o aletexo da curuxa

axexaban continuos;

as nosas mans sabían concentrarse na ferramenta

e ser pedra;

viviamos arracimados, aos poucos, nas abas das serras

coma colonias de choupíns.

E no solpor da historia non vivida

soñabamos ás veces;

e na noite pecha, con luces lonxe, nos camiños,

non nos declarabamos

–porque eramos teimosos coma as touzas de toxo–

perdidos para sempre.

E debruzados sobre dos lentos, profundos ríos da anguía,

aprendiamos que todo pasa.

Pero hoxe

–oh, Che, bambú que torce e non creba,

profundo do azucre e de espranza,

apertado de loess e de sangue común–

decidimos que a historia

é traballo de cada mañán de cada día;

que o arado

é guiado pola man todopoderosa do home;

que as colleitas

resólvense tralo labor da sementeira.

E agora

–Irmáns, agricultores

miserentos da terra–

erguerémo-la nosa voz sobre dos vales neboentos

da terra asoballada.

A eixada, a rella poderosa,

o cabalo dos cumes, a pedra

misérrima, a tella, a lousa

das nosas casas, o corazón húmido dos nosos leitos de inverno

(onde copulamos aterecidos),

o bruído humanal das zocas vellas,

o estrondo da primavera

erguendo sobre o país coma un chapeu

os poderosos poles,

o po e a seca, que nos contraen o rostro

nas amargues seituras,

o alento lívido dos cemiterios

onde os antepasados non descansan

agardando,

a vaca, o can, o fume,

a carriza que nos medra nos ollos coma un atributo,

o merlo que dorme no lado esquerdo do noso peito,

a luz opaca e triste que permitiron nos nosos ollos…

E A TERRA,

esa cousa que só se pode dicir dunha maneira;

en suma, a nosa substancia

maldicida,

a triste e visgosa carne que compón

o corazón do labrador,

a servidume que nos fixo

homes vendidos e mercados moitas veces,

os nosos corpos enfouzados,

perdidos, descamiñados…,

todo levanta hoxe un puño

de aceiro,

e unha fouciña de lume expándese no ceo coma unha aguia.

A nosa clase levanta sobre os vales do medo e do verdor

unha nova ferramenta

coñecida co nome de liberación.

E unha roiba espiral

desenvolvéndose lenta e viva,

flutuando pastosa coma unha galaxia incendiada,

marca o camiño do pan e da boa luz

prós campesiños de Galicia.

E pois está chegando a mañán tan esperada

da unión do pobo galego,

o canto de tódolos paxaros de Galicia

suspendeuse un intre

ao contemplar tanto futuro diante.

Xosé Luís Méndez Ferrín (Poesía enteira de Heriberto Bens, 1980)